Vinna

Ættingjar og vinir hafa verið að kvarta undan því að ég sé ekki nógu duglegur við segja fréttir af sjálfum mér hérna svo að ég ætla að reyna að bæta aðeins úr því.

Ég var að vinna mestan part síðasta árs sem forritari fyrir lítið hugbúnaðar fyrirtæki, þar sem að ég bjó til kerfi til þess að hjálpa öðrum að fylla inboxið ykkar af rusli. Enn þann dag í dag hef ég ekki minnsta vott af samviskubiti yfir því. En ég hætti þar í lok september, eftir 7 mánaða vinnu, þar sem að yfirmenn mínir sviku ítrekað loforð um launahækkanir.

Tveim mánuðum seinna, eða í lok nóvember var ég headhunted til þess að fara að vinna sem viðmótshönnuður hjá annari stærstu atvinnumiðlun Danmerkur. Ég gjörsamlega elska nýju vinnuna og það skemmir heldur ekki fyrir að útborguð laun þar eru hærri en heildarlaunin sem að ég hafði hjá hugbúnaðarfyrirtækinu.

Í frítíma mínum rek ég eigið fyrirtæki ásamt tveim félögum mínum hérna úti þar sem að við bjóðum upp á alhliða vef þjónustu fyrir einstaklinga og lítil- og meðalstór fyrirtæki. Á síðasta ári settum við 4 síður í loftið og stærsta verkefnið okkar til þessa er að fara í loftið í lok þessarar viku ef að líkum lætur. Á næstu vikum mun svo ný útgáfa af okkar eigin síðu líta dagsins ljós. Sem dæmi um síður sem að við kláruðum má nefna: http://www.cafe-blasen.dk (Rokk bar í Kaupmannahöfn. Ný útgáfa af síðunni væntanleg í byrjun febrúar), http://stopvolden.wordpress.com (pólitískt blogg), http://www.zoekofod.dk (danskur gluggaskreytingar hönnuður) og http://www.hotelchristianiv.dk (lítið fjölskyldu hótel nálægt Rósenborgar kastala í Kaupmannahöfn).

Það er ekkert brúðkaup í farvatninu. Sorry.

Danir kippa sér ekki upp við fréttum af Icesave og koma almennt af fjöllum þegar að ég bendi þeim á að danska ríkið sé meðal lánveitenda í endurreisnaráætlun Íslands, og ég á að koma því á framfæri að það sé lágmark að flugförin til Íslands séu ódýrari fyrir vikið. Good gesture, frændsemi og allt það.

Ég komst inn í tvo háskóla hérna sl. haust, CBS og ITU, en þar sem að ég var bundinn ráðningarsamningi hjá gamla vinnuveitandanum mínum varð ekkert úr því. Ég er þó að gæla við að byrja í mastersnámi í haust í interaction design og multimedia við ITU. Það sem að gerir þennan kost ennþá fýsilegri, er að bæði er ég kominn með vinnu sem að mér líkar stórkostlega vel við og námið er hugsað fyrir fólk á vinnumarkaðinum, þ.e. nám meðfram vinnu.

Ég og meðleigjendur mínir (tveir íslenskir félagar mínir sem að jafnframt eru í fyrirtækja rekstrinum með mér) fluttum í nýja og stærri (og ódýrari!) íbúð í maí sl. Við fluttum s.s alveg heila 200m frá gömlu íbúðinni okkar, eða hinum megin við garðinn. Ég held að það megi færa ágætis rök fyrir því að við kunnum ágætlega við okkur í yuppie suburbia Kaupmannahafnar, öðru nafni Ørestad.

Þar sem að ég komst ekki til Íslands um hátíðarnar (eða öllu heldur tímdi ekki / hafði ekki efni á að kaupa flugmiða á 4700 DKK) er stefnan sett á að koma til Íslands um páskana í staðinn. Ef að allt fer samkvæmt áætlun verð ég á Íslandi frá 26. mars og verð til 6. apríl.

En ég læt þetta gott heita í bili og lofa hér með að vera duglegari við að skrifa.

Þann 30 október sl. hélt ég stuttan fyrirlestur á framtíðardögum í gamla skólanum mínum, Københavns Erhvervsakademi (KEA).

Fyrirlesturinn gekk í stuttu máli út á hvernig þú startar þínu eigin fyrirtæki og hvaða úrræði og tól þú getur nýtt þér í ferlinu til þes að ná sem mestum árangri og hámarka afköstin.

Ég kom einnig inn á þau verkefni sem að við höfum verið að vinna að sl. ár, hvað er í farvatninu hjá okkur sem stendur og þau störf sem að ég hef fengist við síðan að námi lauk.

Í lokin minntist ég á hvernig hægt er að nýta félagsleg tengslanet til þess að koma sjálfum þér á framfæri og hvað ber að hafa í huga þegar að þú byggir upp ferilskrána þína.

Ég tók fyrirlesturinn upp en hef því miður ekki haft tíma til þess að vinna með hljóðskrána á stafrænu formi ennþá. Vona að það standi til bóta fljótlega.

Umræður um nafnleysi á netinu hafa skotið upp kollinum æ oftar sl. ár. Íris Erlingsdóttir blaðamaður gerir þessu t.a.m. ágætis skil í pistli á Eyju blogginu sínu þann 15.10. sl. og nú hefur Katrín Jakobsdóttir, menntamálaráðherra, lagt fram drög að frumvarpi sem að beint er gegn nafnlausum athugasemdum á internetinu og skerpir um leið hvar ábyrgð á slíkum athugasemdum liggur.

Það sem að færri gera sér grein fyrir er að algjört nafnleysi á síðum internetsins er goðsögn. Mýta. Slíkt er kannski á færi djörfustu tölvuþrjóta samtímans, en það stoppar líka þar. Þú getur jú reynt eins og þú getur að fela hver þú raunverulega ert, en ef að þú hefur ekki þekkinguna og réttu tólin til þess, þá er auðkenni þitt á netinu nokkurn vegin opin bók hverjum þeim sem að vill og getur tileinkað sér réttu aðferðirnar til þess.

Það er best að taka það fram hér og nú að ég mun ekki koma með leiðbeiningar eða ábendingar um hvernig best sé að hylja auðkenni þitt, né heldur rekja það. Það að koma fram undir nafni eða nafnleynd er jú val eftir allt saman (allavega enn sem komið er) og með því væri ég einnig að koma upp um þær aðferðir sem að ég, og aðrir sem að við þetta störfum, notumst við vegna vinnunar. Professional courtesy if you like.

Ég skal þó koma með eitt dæmi: Þessi síða keyrir á Wordpress vefumsjónakerfinu. Með réttum viðbótum fyrir kerfið er ekki aðeins hægt að rekja IP tölur (auðkennisnúmer) þeirra sem að heimsækja síðuna, þú getur svo gott sem fengið gervihnattamyndir af húsinu þeirra.

Ekki sannfærð ?

Tökum sem dæmi þessa IP tölu sem að nýlega heimsótti þetta blogg:

Ég hef séð þessa ippu áður og veit því að þetta er server sem að indexar robots.txt fælinn hjá mér með reglulegu millibili. Að öllum líkindum leitarvél.

Ef að ég síðan nota annað tól inn í kerfinu til þess að leita uppi nánari upplýsingar um viðkomandi IP tölu fæ ég upp nákvæma staðsetningu og gervitunglamynd.

Bæði þessi tól eru aðeins lítill dropi í hafið af þeim úrræðum sem að standa til boða en ættu að gefa ágætis mynd af því hvernig að þau virka. Pointið er þetta: það er hægur vandi að rekja hver þú ert, hvaðan þú kemur og hvað þú ert að gera á netinu,

Það sem að ég hef samt aldrei skilið í þessari umræðu um nafnleysi, er hvers vegna það ætti að flokkast sem aðför að tjáningarfrelsinu ef að nafnleysi yrði bannað eða ekki liðið. Upphrópanir um ritskoðun byggja að sama skapi á þeirri hugsun að nafnleysi á internetinu sé á einhvern hátt stjórnarskrárbundinn réttur hvers og eins. Það er það ekki. Ef að ríkið myndi hins vegar fara að beita sér fyrir því að takmarka aðgengi að upplýsingum eða skerða og/eða takmarka tjáningarfrelsið á einhvern hátt væri það aðför að stjórnarskránni og þar með grunnstoðum samfélagsins. Ég yrði ég fyrsti maðurinn til þess að mótmæla slíkum aðgerðum af krafti. En það er efni í annan pistil.

Önnur röksemdarfærsla fyrir nafnleysi er að það byggist á hefð í stafrænum samskiptum. Það er mýta. Nickname eða Online handle (notendanafn) voru (og eru enn að því að best veit) hugsuð sem auðkenni notendans á viðkomandi síðu/kerfi. Að baki þeim liggur oftast skráningarform og upplýsingar um notandann sem að vistuð eru í gagnagrunni. Ef að notandinn gerist brotlegur, getur síðu stjórnandi leitað í gagnagrunni eftir upplýsingum um viðkomandi og gripið til viðeigandi ráðstafanna á grundvelli þeirra. Munurinn á slíkum nikkum og t.d. umræðum í athugasemdakerfi á www.eyjan.is er sá að í fyrri tilvikinu eru til skráðar upplýsingar um notandann en í því seinna er nóg að skilja eftir netfang, sem að þarf ekki einu sinni að vera að sé rétt netfang viðkomandi. Hugmyndin sem að liggur að baki er ekki að stuðla að nafnleysi sem einhverskonar normi á samskiptunum, heldur miklu fremur að gefa fólki kost á að skapa sér ímynd og/eða prófíl á viðkomandi síðu. Síður eins og Facebook og MySpace byggja á svipaðri grunnhugmyndafræði en tóku hana skrefinu lengra hvað varðar nútíma samskipti.

Því hefur einnig verið fleygt fram  að nafnleysi gæti átt rétt á sér í þeim tilvikum þar sem að skoðanir viðkomandi gætu dregið dilk á eftir sér, ef að það spyrðist út hver það væri í raun og veru. Ég hef hins vegar ekki ennþá séð sannfærandi dæmi þar sem að þessi fullyrðing gæti átt við. Það er þess utan lögbrot að mismuna fólki eftir pólitískum skoðunum, trúarbrögðum, kynhneigð, litarhætti eða kyni.

Nafnleysi  getur þó (og hefur) hjálpað til við að upplýsa um refsiverða starfsemi, sbr. svokallaðir “whistleblowers”. Slík dæmi þekkjast frá Íslandi eins og í tilviki “litla landsímamannsins” sem og Kaupþingslekanum á vefsíðuna WikiLeaks fyrir ekkert of löngu síðan. Undir slíkum tilvikum fyndist mér rétturinn til nafnleysis ætti að vera lögbundin, ef að það (nafnleysið) getur hjálpað til við að upplýsa um brot sem að varða við lög. Þetta, ásamt heimildarmönnum þeirra er starfa við fjölmiðla, er jafnframt eina jákvæða notkunin sem að ég fæ séð út úr nafnleysi.

Sú ranghugmynd virðist hafa skotið upp kollinum að nafnleysi auki á einhvern hátt gæði umræðna eða stuðli að áhugaverðum og uppbyggjandi skoðanaskiptum. Þó svo að þetta séu allt fullyrðingar sem að líti vel út á pappír, hef ég ekki orðið var við eitt einasta staðfest dæmi þess efnis þar sem að nafnleysi eykur eða stuðlar á einhvern hátt að betra upplýsingaflæði eða lyftir umræðunni á hærra plan. Ef að þið vitið um eitthvað slíkt, þá hvet ég ykkur til að koma þeim á framfæri hérna í athugasemda kerfinu. Þið megið jafnvel gera það undir nafnleynd ef að þið svo kjósið.

Nafnleysi getur aftur á móti verið ágætis leið til þess að fá útrás fyrir einhverskonar innbyggða reiði og ég hugsa að flestir netverjar hafi nýtt sér þann möguleika á einhverjum tímapunkti (þar er  ég engin undantekning). Þannig eru nýmörg dæmin um nafnlausa einstaklinga á netinu, hvurs eina markmið virðist vera að úthúða nafntoguðum og umdeildum opinberum persónum. Það léttir kannski á sálartetri þeirra sem að slíkt gera en persónan sem að skrifin beinast að á erfitt um vik bera hönd fyrir höfuð sér og nei; þetta hefur ekkert með vitræna umræðu eða heilbrigð skoðanaskipti að gera. Þetta heitir einfaldlega að hella úr skálum reiði sinnar og þora ekki að leggja nafn sitt við það.

En það að banna og/eða takmarka nafnleysi á netinu hefur nákvæmlega ekkert að gera með tjáningarfrelsið. Það stendur eftir óskert. Að banna nafnlausar athugasemdir á netinu hefur jafnmikil áhrif á tjáningarfrelsið og að banna rauðhærðu fólki á aldrinum 25 til 27 ára að ganga í skær appelsínugulum stuttbuxum á hverjum sunnudegi í apríl ár hvert á milli klukkan 5 og 7 á morgnana. Það er í besta falli pirrandi.

Fyrir aðeins meira en ári síðan var ég að vinna fyrir danska fjármálastofnun sem vef forritari. Vinnan var bæði vel launuð og mórallinn á vinnustaðnum var með allra besta móti. Það breyttist hins vegar eftir að stjórnvöld á Íslandi ákváðu að þjóðnýta Glitni að meirihlutanum til í lok september 2008. Eftir það fann ég að yfirmenn mínir voru meira og minna á tánum og viku eftir að neyðarlögin voru sett var ég boðaður á fund þar sem að mér var tjáð að bankinn gæti ekki lengur haft mig í vinnu. Ástæðan var sögð hagræðing en ég tók hana svona mátulega trúanlega; aðallega vegna þess að viðkomandi banki var einn af fáum í Danmörku sem að stóð þokkalega traustum fótum í kjölfar efnahagskreppunnar og gerir enn.

Ég frétti það svo nokkrum vikum seinna frá fyrrum samstarfsfélögum mínum, að yfirmenn mínir hefðu óttast að orðspor bankans byði hnekki ef að það spyrðist út að það væri Íslendingur sem að sæi um allt notendaviðmót heimasíðunnar ásamt internetbankanum þeirra. En þar sem að ég gat ekki fengið þetta staðfest nema með óformlegu samtali, gat ég (og get enn) lítið gert til þess að leita réttar míns. Uppsögnin var sögð í hagræðingarskyni og ekkert sem að ég get gert til þess að hrekja þá fullyrðingu. Þar stendur einfaldlega orð á móti orði.

Ég fann hins vegar fljótlega eftir þetta að bankinn sem að um ræðir var ekki eina fyrirtækið í Danmörku sem að hafði efasemdir um ágæti Íslendinga. Hvert sem að ég fór í leit að vinnu, lokuðust dyrnar fljótt og örugglega þegar að þjóðerni mitt kom til tals. Ég brá því á það eina ráð sem að ég sá í stöðunni: að minnast hvergi í atvinnu umsókninni minni á hvaðan ég væri og ég hætti t.a.m. að nota sér íslenska stafi þegar að ég skrifaði nafnið mitt. – og viti menn. Um leið og það stóð hvergi stafkrókur um Ísland, létu atvinnu viðtölin ekki á sér standa og nokkrum vikum seinna var ég kominn með vinnu.

Enn þann dag í dag hef ég þann háttinn á að minnast ekki á hvaðan ég er nema að ég sé spurður að því að fyrra bragði og ég geri ennþá sem minnst úr þjóðerninu. Sem að er slæmt. Einu sinni hafði ég nefninlega á tilfinningunni að ég gæti verið stoltur af því að vera Íslendingur. Í dag upplifi ég það meira sem byrði og er búinn að gera meira og minna í þetta ár sem að liðið er frá bankahruninu. Það sem að er þó kannski sínu verst er að, þökk sé vissum stjórnmálamönnum heima á Íslandi, þá stefnir allt í að það verði svo nokkur ár í viðbót.

Google býður upp á ógrynnin af tólum og tækjum fyrir notendur sína. Hluti af starfinu mínu er t.a.m. að fylgjast með 0g safna gögnum fyrir kúnnana mína þannig að þeir geti séð heimsóknir á síðurnar hjá sér yfir ákveðið tímabil, hvaða leitarorð skiluðu flestum heimsóknum til þeirra og hvaða síður eru að skila mestum fjölda heimsókna.

Í seinni tíð hafa þjónustur eins og Google Trends og Twitter Trends bæst við vopnabúr okkar sem að störfum í þessum bransa, þar eð þær gefa ákveðna mynd af því hvaða leitarorð eru líkleg til þess að skila sem flestum niðurstöðum og þær gefa líka vísbendingar um hvernig hegðun fólks á netinu er stöðugt að breytast eftir því sem netið stækkar og breytist.

Annað sem að er áhugavert í þessu samhengi er að skoða gögn yfir hvenær tiltekið orð kemur fyrst fram í leitarniðurstöðum og hvenær að það nær hámarki. Google Trends gefur líka upplýsingar um í hvaða borgum niðurstöðurnar koma oftast fram, tungumál þeirra sem að leita eftir þeim og í hvaða löndum þau eru vinsælust. Í stuttu máli eru þjónustur af þessu tagi gullnáma þeirra sem að starfa við auglýsingaherferðir, almannatengsl og markaðsherferðir, þar eð það er hægt að nýta þær við rannsóknar vinnu og greiningu. Niðurstöðurnar geta líka gefið ákveðna mynd hvernig umræðan þróast og breytist í samfélaginu.

Ef að þú slærð t.d. inn “Icesave” í Google Trends færðu upp ansi áhugavert safn af gögnum.

IceSave nær hámarki sínu í leitarniðurstöðum á seinni hluta árs 2008 um það leiti sem að bankakerfið fór á hliðina. Það byrjaði að koma fram á seinni hluta 2006 (um það leiti sem að reikningarnir eru stofnaðir í Bretlandi) en dalar svo árið eftir og tekur örlítin kipp í byrjun árs 2008 áður en það nær hámarki sínu í lok sama árs. Það sem að af er þessu ári hefur orðið birst ennþá minna í leitarniðurstöðum Google en árin á undan. Það er líka athyglisvert að orðið birtist oftar íi Hollandi og í hollenskum borgum en í Bretlandi og breskum borgum. Orðið birtist oftar á þessum stöðun en á Íslandi.

Séu niðurstöður skoðaðar fyrir einstaka lönd (drop down box efst til hægri) má sjá að á Íslandi hefur Icesave birst oftar í niðurstöðunum um mitt þetta ár (sem að má líklegast rekja undirritunnar ríkisábyrgðar og umræðunni í kjölfarið) en mánuðina á undan. Það má líka lesa út úr þeim niðurstöðum að Íslendingar vissu nánast ekki af tilvist þessara reikninga fyrir árið 2008.

Það eru til nokkrar leiðir til þess að trakka og fylgjast með Twitter Trends. Dæmið sem að ég nota í þessari færslu er frá síðu sem að heitir Trendistic og býður upp á ágætis sjónræna niðurstöðu af leitarorðum. Sá er hins vegar galli á gjöf njarðar að sú þjónusta getur ekki rakið öll orð jafn langt aftur í tímaröð og t.d. Google Trends getur gert. En sé Icesave slegið inn sést að orðið sveiflast nokkuð á milli daga en virðist hafa náð ákveðnu hámarki þann 2. sept. sl., eða fáeinum dögum eftir að Alþingi samþykkti ríkisábyrgð á Icesave. Þar sést líka að orðið er vinsælla meðal Twitter notenda í Hollandi heldur en t.d. á Íslandi (það getur líka helgast af því að Ísland er ekki jafn framarlega í notkun á samfélagsmiðlum og hinar Evrópuþjóðirnar t.d. – Allavega ekki ennþá).

Þess ber reyndar að geta að Twitter trends fylgja æði oft frétta umfjöllun hverju sinni og geta sérstaklega nýst þeim sem að vilja rekja og fylgjast með þeirri þróun.

Fyrir einhverju síðan fékk ég þá hugmynd að búa til skjáborðsmynd sem að líka gæti verið auglýsing fyrir Facebook.  Eftir nokkra leit þá rakst ég á kennsluefni sem að tók á þáttum eins og typography og visual effects og hvernig þessir tveir þættir vinna saman.  Það sem að vissi ekki hins vegar er hversu langan tíma það tekur að vinna með þessa þætti ef að þú hefur ekki gert það áður.  En eftir um mánaðar vinnu og fleiri hundruð lítra af kaffi tókst það loksins.

Þessa mynd ásamt fleiri verkum má finna undir liknum “verkefni” efst á síðunni.  Bein slóð á síðuna er: http://blog.hnefill.com/verkefni/