Jón Hnefill Jakobsson

Við settum í loftið okkar fyrsta verkefni fyrir íslenskan markað í dag; vefverslunina www.disir.is, sem að jafnframt er okkar fyrsta e-commerce verkefni.

Síðan keyrir á WordPress og notar wp-ecommerce viðbótina fyrir WP ásamt payment gateway frá Borgun til þess að processa allar greiðslur í gegnum síðuna.

Til að byrja með verður vöruúrvalið bundið við töskurnar sem að eru á boðstólum, en fleiri vörur munu síðan bætast við í náinni framtíð.

Það fóru á milli 100 og 130 tímar í þróa & byggja upp allt kerfið og síðan er optimizuð fyrir alla gerðir vafra utan Internet Explorer 6, þar eð Microsoft hefur gefið það út að fyrritækið muni hætta að styðja við þá útgáfu í náinni framtíð.

Mig langar einnig að þakka starfsfólkinu hjá 1984 sérstaklega, fyrir ómetanlega hjálp við að koma síðunni í loftið.

Heimasíða Dísir.is

Dísir.is á Facebook

Ég minntist eitthvað á vinnutarnir í seinustu færslu og hvernig mér þykir gott að slaka á þegar að þeim er lokið.

Í þessum bransa er fögnuðurinn hins vegar oftast skammvinnur. Seinustu vinnutörn lauk sl. föstudag og sú næsta byrjaði strax á sunnudeginum og kemur til með að standa fram á mánudaginn 5. júlí, sem að þýðir að ég kemst næst í helgarfrí föstudaginn 9. júlí.

Núna erum við s.s. að ljúka við að endurhanna allt kerfið á bakvið Jobzonen heimasíðuna, færa öll gögn yfir á nýja kerfið og ég er að leggja lokahönd á notendaviðmótið fyrir síðuna og þjónustukerfið. Þessu öllu þarf að vera lokið fyrir 1. júlí n.k. Ofan á þetta bætist síðan áframhaldandi vinna við Avenue heimasíðuna og að koma Disir.is vefversluninni í loftið. Ég er aftur kominn á 4 til 5 tíma svefn per sólahring og það koma dagar þar sem að ég gleymi að borða (og gleymi minna mikilvægum smáatriðum eins og hvernig á að mynda setningar og tilfinningu fyrir rými).

Af hverju legg ég þetta á mig ? Þetta er alveg ofboðslega skemmtilegt og gefandi á einhvern furðulegan hátt og að sjálfsögðu spilar inn í að þetta hífir upp útborguð laun umtalsvert.

Það er svo gaman að segja frá því að ég fékk enn eitt atvinnutilboðið fyrir nokkrum vikum (ég segi enn eitt, þar sem að þetta mun vera 5 atvinnutilboðið sem að rekur á fjörur mínar síðan að ég byrjaði að vinna hjá Jobzonen í desember 2009).

Mér var s.s. boðin staða hjá ungu og upprennandi hugbúnaðarfyrirtæki hérna í Kaupmannahöfn sem að er að þróa online bókunarkerfi fyrir hótel og veitingastaði. Ef að af verður, kæmi ég til með að leiða teymið sem að sér um að þróa notendaviðmótið fyrir sjálft kerfið ásamt heimasíðunni. Ég fékk góðfúslegt leyfi til þess að gefa þeim svar í seinasta lagi á vormánuðum 2011 þegar að ráðið verður í stöðuna.

Á milli svona vinnutarna er hins vegar lífsnauðsynlegt að slaka á, kúpla sig aðeins frá umheiminum og safna orku ef ekkert annað. Skjáborðsmyndinn sem að ég dundaði mér við um seinustu helgi er t.d. ágætis dæmi um hvernig ég slaka best á. Ferlið er hins vegar eilítið flóknara en svo en að ég setjist bara niður og byrji að skapa eitthvað (well það kemur reyndar stundum fyrir að það sé nákvæmlega svo einfalt, en það heyrir til undantekninga). Oftast byrjar þetta á ákveðinni hugmynd eða pælingu, síðan leggst ég í smá vinnu við að stúdera réttu aðferðirnar við að ná fram áhrifunum, safna þeim tólum sem að ég þarf á að halda við verkið, eigi ég þau ekki til nú þegar (burstar, bakgrunns mynstur etc.), og byrja síðan á fyrstu uppköstunum. Þetta getur tekið allt frá klst. upp í nokkra mánuði en það fylgir þessu einhver óútskýranleg kyrrð og hugarró. Sama ferli á sér stað þegar að ég gríp í rafmagnsgítarinn minn; ég fæ hugmynd að stefi og/eða lagbút sem að ég leik mér með þangað til að ég er sáttur við hvernig það hefur þróast (það skemmir heldur aldrei að hafa rjúkandi heitt kaffi eða te við höndina á meðan).

En í fyrra fékk ég þá flugu í höfuðið að stúdera mismunandi lýsingar og hvernig hægt væri að ná fram mismunandi form af ljósum í einni og sömu myndinni. Ég fann nokkrar aðferðir en það er ekki fyrr en fyst núna sem að ég er actually búinn að ná þeirri færni sem að þarf í verkið.

Myndin hér að neðan er s.s. 4. uppkast.

Ég er búinn með sjálfan grunninn að myndinni (svartur bakgrunnur með mjög daufum hvítum gradient í 90° radíus) og byrjaður á fyrstu ljós-áhrifunum. Það er enginn deadline hjá mér á þessu, þar sem að ég hugsa þetta eingöngu sem afslöppun og dægradvöl í bland við tilraunastarfsemi, en það má meira en vel vera að ég pósti fleiri myndum þegar að ég hef unnið meira í myndinni.

Ég hef einnig ákveðið að verðlauna sjálfan mig þegar að ég búinn með þessa vinnutörn með því að kaupa eins og tvo 24” tölvuskjái til þess að betrumbæta vinnuaðstöðuna mína og eitt stykki Sony Ericsson Xperia X10 Android síma. Og áður en lengra er haldið: Já, ég pældi mikið í að kaupa Apple iPhone en féll að lokum frá því af trúarlegum ástæðum.

Ég er búinn að vera á kafi í verkefnum sl. viku að vinna að nýja notendaviðmótinu fyrir Jobzonen og að uppfæra og breyta kerfinu á bakvið Avenue Hotel heimasíðuna. Ofan á þetta hefur síðan bæst samingagerð fyrir tvö stærstu verkefnin sem að við höfum boðið í hingað til, sem og nokkur minni verkefni. Ég hef að jafnaði náð u.þ.b. 4 – 5 tíma svefni per sólahring.

Ekki misskilja mig. Ég er alls ekki að kvarta. Síður en svo. En svona tarnir taka óneitanlega alla þá orku sem að þú mögulega átt til og gott betur en það.

Þegar að svona vinnutörnum er lokið, finnst mér notalegast að setjast niður með rjúkandi heitan Irish Coffee og góða bók og kúpla mig frá umheiminum í um eina kvöldstund eða svo. Sé það ekki heimur bókmenntanna sem að verður fyrir valinu, þá er það næsta undantekningalaust hugmyndavinna og útfæringar í Photoshop. Það er afslappandi á einhvern undarlegan hátt.

Eftir vinnu í gær settist ég s.s. niður með Irish, opnaði Photoshop og leyfði ímyndunaraflinu að fá lausan tauminn.

Niðurstaðan varð einhverskonar skítug og gruggug skjáborðsmynd með nóg af gradients, áferðum, hinum og þessum burstum og eilítið öðruvísi leturgerð.

Ég held samt að ég geti alveg verið sáttur við niðurstöðuna:

Hugmyndin er byggð á kennsluefni frá 2photoshop.com. Leturgerðina sem að ég notaði má nálgast á Fontspace.

Myndina er hægt að nálgast í upprunalegri stærð á síðunni “Verkefni” efst í hægra horninu. Ég nennti ekki að skera hana niður í mismunandi stærðir að þessu sinni. Sue me.

Vorið 2007 útskrifaðist ég með diploma í multimedia design & communication við Københavns Tekniske Skole (nú Københavns Erhvervsakademi). Útskriftarverkefnið vann ég ásamt tveimur öðrum samstúdentum mínum sem að ég hafði unnið með önnina áður og eftir þó nokkra leit varð niðurstaðan sú að vinna með Avenue Hotel í Kaupmannahöfn að því að endurhanna heimsíðu hótelsins. Við fengum 11, eða næst hæstu einkun fyrir verkefnið (þá var ennþá gefið samkvæmt gamla einkunnarkerfinu víðs vegar í Danmörku, þar sem að 13 var hæsta mögulega einkun) og vorum að vonum hæst ánægðir með árangurinn.

Hótelið vildi hins vegar halda áfram samstarfi við okkur, þannig að úr varð að ég setti á fót fyrirtæki í kringum freelance vinnu af þessu tagi, Fyrirtækið fékk nafnið JAM Digital og fæddist opinberlega þann 19 september 2007. JAM nafnið var fengið með því að taka fyrsta stafinn í nöfnum okkar þriggja, Jón, Alessandro og Mihai.

Fyrirtækið er ennþá starfandi í dag, en með öðrum formerkjum þó. Alessandro og Mihai fluttu erlendis og í staðinn ég fékk nokkra vaska Íslendinga með mér í lið við reksturinn, ásamt því að hafa stórt og gott network af fólki sem að við getum fengið í einstaka verkefni með okkur þegar að við þurfum auka mannskap.

Stærsta vandamálið við fyrirtækjareksturinn hefur þó ekki verið verkefnastaðan. Öðru nær. Nei, stærsta vandamálið hefur verið að koma upp almennilegri heimasíðu fyrir fyrritækið. Lénið sjálft var skráð og keypt sumarið 2007, nokkrum vikum áður en fyrirtækið var formlega stofnað. Það var þó ekki fyrr en í maí 2010, þremur árum á eftir áætlun, sem að það er komin upp alvöru heimasíða og kerfi til þess að skipuleggja verkefni og bókhald í kringum fyrirtækið.

Case in point: svona leit heimasíðan út í september 2007.

Eins og sjá má, var metnaðurinn fyrir því að hafa sterka veru á internetinu alveg gríðarlega mikill. Ég meina, það er ekki eins og að við værum að gera grín að heimasíðum annarra fyrirtækja og tala um hversu mikið betur við gætum auðvitað gert þetta… (svo að ég komi því á framfæri þá hefur viðhorfið hjá okkur breyst mikið síðan þá).

Heimasíðan hélst með nokkurn veginn svipuðu útliti næstu 3 árin. Það var þó ekki vegna metnaðarleysis eða leti (ok kannski smá leti) heldur aðallega vegna þess að við gátum ómögulega komið okkur saman um hvernig að síðan ætti að líta út og hvað ætti að vera á henni. Málið er nefninlega að þegar kemur að hönnun, útliti eða virkni heimasíðu (og reyndar flest allri margmiðlunar vinnu) þá hafa allir og ég meina ALLIR í kringum þig skoðun á því hvernig hún á að líta út, hvað á að vera á henni og hvernig notendur eiga að finna þær upplýsingar sem að eru á henni. Rökstuðningurinn sem að þú kemur með fyrir vinnunni þinni og ákvarðanatökunni í kringum hana, verður einhverra hluta vegna að aukaatriði gagnvart “tilfinningu” annarra fyrir því sem að þú skapar.

Það, og að við höfum haft meira en nóg að gera við að búa til heimasíður fyrir aðra. Eins þversagnarkennt og það nú annars hljómar.

Í öllu falli endurspeglar síðan sem að við erum með uppi í dag það sem að við stöndum fyrir og hverjir styrkleikar okkar og hæfileikar eru. Heimasíða JAM Digital lítur svona út í dag:

Það er Carlos Alomar sem að á heiðurinn að útlitshönnunni á bakvið nýju síðuna, Kristín Guðmundsdóttir hannaði öll icons og ég sá um alla kóðunina og notendaviðmótið. Síðan tók um hálft ár í vinnslu, þ.e. þangað til fyrsta hugmyndin leit dagsins ljós og þangað til hún fór live í lok maí sl.

Ferlið þessi þrjú ár frá því að ég stofnaði fyrirtækið hefur verið alveg ofboðslega lærdómsríkt, þó kannski sérstaklega sl. hálft ár, eða frá því að nýja hönnunin leit dagsins ljós og þangað til að hún varð að veruleika á vefnum. Þetta er í fyrsta skipti sem að ég reyni fyrir mér í fyrirtækjarekstri og ýmsir veggir sem að ég hef þurft að reka mig á og lexíur sem að hafa fylgt í kjölfarið. T.a.m. að háir draumar um velgengni á því sviði sem að þú starfar við eiga ósköp lítið skylt við raunveruleikann sem að fylgir því að reka fyrirtæki og lifa af dagdaglega. Ég játa fúslega að það virðist kannski ofboðslega rómantískt að vera þinn egin yfirmaður og lifa á núðlum einstaka mánuði á ári á meðan að þú ert að tryggja þér verkefnastöðu og byggja upp reksturinn, en þegar að þetta er orðið regla frekar en undantekningar þá verðuru að taka því sem vísbendingu um að þú þurfir að endurskoða vinnuaðferðirnar hjá þér og það viðskiptamódel sem að þú hefur tileinkað þér. Ég lít svo að það sé ekkert “ef” eða “kannski” partur af jöfnunni í því sambandi. Annaðhvort virka aðferðirnar hjá þér eða ekki. Ef að þær virka ekki þá verður einfaldlega að prófa aðrar nálganir þangað til að þú finnur þá sem að virkar best fyrir þig og þann rekstur og/eða verkefni sem að þú ert að reyna að skipuleggja (þú getur að sjálfsögðu farið í “blame games” og reynt að fría þig ábyrgð á því sem að þú segir og gerir og það sem að þú kýst að standa fyrir, en þá ertu líka að fresta því að takast á við raunverulega vandamálið. En það er jú valkostur líka).

Í dag er fyrirtækjareksturinn á bakvið JAM Digital aukavinna hjá öllum sem að honum koma með einum eða öðrum hætti; einskonar virtual organization sem að samanstendur af freelancers. Þetta er vissulega krefjandi áhugamál að hafa sem aukavinnu, og tekur oftar en ekki frá okkur ómanneskjulega mikið af bæði tíma og orku (að ég tali nú ekki um þann tímafjölda sem að við höfum lagt í að koma sjálfu fyrirtækinu á fót).

En á meðan að við njótum þess öll að vinna að þessu, og höfum öll ástríðu fyrir því sem að við gerum, þá er það 150% þess virði að halda þessu áfram

Mér finnst eftirfarandi tilvitnun alltaf eiga jafn vel við og vera lýsandi fyrir ferlið sem að á sér stað þegar að kemur að freelance vinnu og/eða fyrirtækjarekstri: “I don’t suffer from insanity. I enjoy every minute of it”. – Höf. ókunnur.

Slóðin á heimasíðu JAM Digital er: www.jamdigital.dk

Ef að þú starfar við og/eða ert áhugamaður um grafíska hönnun, vefhönnun, forritun, myndvinnslu, hljóðvinnslu, ljósmyndun, markaðsmál eða útgáfu, þá eru góðar líkur að hugbúnaðurinn frá Adobe komi við sögu að einhverju leiti í þínu daglega lífi.

Ef að svo er, skaltu merkja við mánudaginn 12. apríl n.k., vegna þess að þá mun Adobe hugbúnaðarrisinn kynna til sögunnar Adobe Creative Suite 5, nýjustu útgáfuna af Adobe Creative Suite hugbúnaðarpakkanum.

Adobe hefur af þessu tilefni sett upp heimasíðu sem að telur niður til útgáfu dagsins og veitir auk þess sneak peaks myndbönd á valda þætti hugbúnaðarpakkans.

Hægt er að finna mun ýtarlegri umfjöllun um Adobe Photoshop CS5 hérna: http://designshack.co.uk/articles/software/photoshop-cs5-a-sneak-peek

Ég mun skrifa betur um Adobe Creative Suite 5 og birta kennsluefni þegar að ég hef fengið eintakið mitt upp í hendur. Eru einhverjir fleiri þarna úti sem að ætlar sér að skipta yfir CS5 ?

Café Blasen er rokkbar staðsettur við Nørregade 6 í miðbæ Kaupmannahafnar, sem að við höfum verið að vinna að vefmálum og markaðssetningu fyrir síðan í apríl á síðasta ári.

Við höfðum hins vegar verið að gæla við þá hugmynd í allnokkurn tíma hvernig væri hægt að gera eitthvað meira og skemmtilegra við útlitið á síðunni. Eitthvað sem að okkur fannst að myndi virkilega endurspegla rokkþemað sem að er einkennismerki staðarins.

Eftir miklar vangaveltur, bollaleggingar og kaffidrykkju komum við upp með nýtt og endurbætt útlit á síðuna sem að fór í loftið fyrir um tveim vikum:

Útlisthönnunnin er unnin af Kristínu Guðmundsdóttur.

Fyrir rétt um 6 vikum lauk okkar stærsta og viðmesta freelance verkefni til þessa:
Avenue hótelið í Kaupmannahöfn.

Verkefnið sjálft byrjaði í apríl á síðasta ári og var upprunalega sett á 4 mánaða þróunartíma.  Það síðan stækkaði, breyttist og óx að umfangi en í byrjun febrúar sl. fór nýja síðan í loftið; 10 mánuðum eftir að við byrjuðum á því og 6 mánuðum seinna en upprunalega stóð til.

Síðan styður allar helstu gerðir vafra (fyrir utan Internet Explorer 6) og flestar gerðir farsíma.

Það er svo gaman að segja frá því að í kjölfar þessa verkefnis var ákveðið að búa til fast hlutastarf umsjónamanns vefmála og online marketing ráðgjafa við hótelið.

Heimasíða Avenue Hotel í Kaupmannahöfn

Ættingjar og vinir hafa verið að kvarta undan því að ég sé ekki nógu duglegur við segja fréttir af sjálfum mér hérna svo að ég ætla að reyna að bæta aðeins úr því.

Ég var að vinna mestan part síðasta árs sem forritari fyrir lítið hugbúnaðar fyrirtæki, þar sem að ég bjó til kerfi til þess að hjálpa öðrum að fylla inboxið ykkar af rusli. Enn þann dag í dag hef ég ekki minnsta vott af samviskubiti yfir því. En ég hætti þar í lok september, eftir 7 mánaða vinnu, þar sem að yfirmenn mínir sviku ítrekað loforð um launahækkanir.

Tveim mánuðum seinna, eða í lok nóvember var ég headhunted til þess að fara að vinna sem viðmótshönnuður hjá annari stærstu atvinnumiðlun Danmerkur. Ég gjörsamlega elska nýju vinnuna og það skemmir heldur ekki fyrir að útborguð laun þar eru hærri en heildarlaunin sem að ég hafði hjá hugbúnaðarfyrirtækinu.

Í frítíma mínum rek ég eigið fyrirtæki ásamt tveim félögum mínum hérna úti þar sem að við bjóðum upp á alhliða vef þjónustu fyrir einstaklinga og lítil- og meðalstór fyrirtæki. Á síðasta ári settum við 4 síður í loftið og stærsta verkefnið okkar til þessa er að fara í loftið í lok þessarar viku ef að líkum lætur. Á næstu vikum mun svo ný útgáfa af okkar eigin síðu líta dagsins ljós. Sem dæmi um síður sem að við kláruðum má nefna: http://www.cafe-blasen.dk (Rokk bar í Kaupmannahöfn. Ný útgáfa af síðunni væntanleg í byrjun febrúar), http://stopvolden.wordpress.com (pólitískt blogg), http://www.zoekofod.dk (danskur gluggaskreytingar hönnuður) og http://www.hotelchristianiv.dk (lítið fjölskyldu hótel nálægt Rósenborgar kastala í Kaupmannahöfn).

Það er ekkert brúðkaup í farvatninu. Sorry.

Danir kippa sér ekki upp við fréttum af Icesave og koma almennt af fjöllum þegar að ég bendi þeim á að danska ríkið sé meðal lánveitenda í endurreisnaráætlun Íslands, og ég á að koma því á framfæri að það sé lágmark að flugförin til Íslands séu ódýrari fyrir vikið. Good gesture, frændsemi og allt það.

Ég komst inn í tvo háskóla hérna sl. haust, CBS og ITU, en þar sem að ég var bundinn ráðningarsamningi hjá gamla vinnuveitandanum mínum varð ekkert úr því. Ég er þó að gæla við að byrja í mastersnámi í haust í interaction design og multimedia við ITU. Það sem að gerir þennan kost ennþá fýsilegri, er að bæði er ég kominn með vinnu sem að mér líkar stórkostlega vel við og námið er hugsað fyrir fólk á vinnumarkaðinum, þ.e. nám meðfram vinnu.

Ég og meðleigjendur mínir (tveir íslenskir félagar mínir sem að jafnframt eru í fyrirtækja rekstrinum með mér) fluttum í nýja og stærri (og ódýrari!) íbúð í maí sl. Við fluttum s.s alveg heila 200m frá gömlu íbúðinni okkar, eða hinum megin við garðinn. Ég held að það megi færa ágætis rök fyrir því að við kunnum ágætlega við okkur í yuppie suburbia Kaupmannahafnar, öðru nafni Ørestad.

Þar sem að ég komst ekki til Íslands um hátíðarnar (eða öllu heldur tímdi ekki / hafði ekki efni á að kaupa flugmiða á 4700 DKK) er stefnan sett á að koma til Íslands um páskana í staðinn. Ef að allt fer samkvæmt áætlun verð ég á Íslandi frá 26. mars og verð til 6. apríl.

En ég læt þetta gott heita í bili og lofa hér með að vera duglegari við að skrifa.

Þann 30 október sl. hélt ég stuttan fyrirlestur á framtíðardögum í gamla skólanum mínum, Københavns Erhvervsakademi (KEA).

Fyrirlesturinn gekk í stuttu máli út á hvernig þú startar þínu eigin fyrirtæki og hvaða úrræði og tól þú getur nýtt þér í ferlinu til þes að ná sem mestum árangri og hámarka afköstin.

Ég kom einnig inn á þau verkefni sem að við höfum verið að vinna að sl. ár, hvað er í farvatninu hjá okkur sem stendur og þau störf sem að ég hef fengist við síðan að námi lauk.

Í lokin minntist ég á hvernig hægt er að nýta félagsleg tengslanet til þess að koma sjálfum þér á framfæri og hvað ber að hafa í huga þegar að þú byggir upp ferilskrána þína.

Ég tók fyrirlesturinn upp en hef því miður ekki haft tíma til þess að vinna með hljóðskrána á stafrænu formi ennþá. Vona að það standi til bóta fljótlega.

Umræður um nafnleysi á netinu hafa skotið upp kollinum æ oftar sl. ár. Íris Erlingsdóttir blaðamaður gerir þessu t.a.m. ágætis skil í pistli á Eyju blogginu sínu þann 15.10. sl. og nú hefur Katrín Jakobsdóttir, menntamálaráðherra, lagt fram drög að frumvarpi sem að beint er gegn nafnlausum athugasemdum á internetinu og skerpir um leið hvar ábyrgð á slíkum athugasemdum liggur.

Það sem að færri gera sér grein fyrir er að algjört nafnleysi á síðum internetsins er goðsögn. Mýta. Slíkt er kannski á færi djörfustu tölvuþrjóta samtímans, en það stoppar líka þar. Þú getur jú reynt eins og þú getur að fela hver þú raunverulega ert, en ef að þú hefur ekki þekkinguna og réttu tólin til þess, þá er auðkenni þitt á netinu nokkurn vegin opin bók hverjum þeim sem að vill og getur tileinkað sér réttu aðferðirnar til þess.

Það er best að taka það fram hér og nú að ég mun ekki koma með leiðbeiningar eða ábendingar um hvernig best sé að hylja auðkenni þitt, né heldur rekja það. Það að koma fram undir nafni eða nafnleynd er jú val eftir allt saman (allavega enn sem komið er) og með því væri ég einnig að koma upp um þær aðferðir sem að ég, og aðrir sem að við þetta störfum, notumst við vegna vinnunar. Professional courtesy if you like.

Ég skal þó koma með eitt dæmi: Þessi síða keyrir á WordPress vefumsjónakerfinu. Með réttum viðbótum fyrir kerfið er ekki aðeins hægt að rekja IP tölur (auðkennisnúmer) þeirra sem að heimsækja síðuna, þú getur svo gott sem fengið gervihnattamyndir af húsinu þeirra.

Ekki sannfærð ?

Tökum sem dæmi þessa IP tölu sem að nýlega heimsótti þetta blogg:

Ég hef séð þessa ippu áður og veit því að þetta er server sem að indexar robots.txt fælinn hjá mér með reglulegu millibili. Að öllum líkindum leitarvél.

Ef að ég síðan nota annað tól inn í kerfinu til þess að leita uppi nánari upplýsingar um viðkomandi IP tölu fæ ég upp nákvæma staðsetningu og gervitunglamynd.

Bæði þessi tól eru aðeins lítill dropi í hafið af þeim úrræðum sem að standa til boða en ættu að gefa ágætis mynd af því hvernig að þau virka. Pointið er þetta: það er hægur vandi að rekja hver þú ert, hvaðan þú kemur og hvað þú ert að gera á netinu,

Það sem að ég hef samt aldrei skilið í þessari umræðu um nafnleysi, er hvers vegna það ætti að flokkast sem aðför að tjáningarfrelsinu ef að nafnleysi yrði bannað eða ekki liðið. Upphrópanir um ritskoðun byggja að sama skapi á þeirri hugsun að nafnleysi á internetinu sé á einhvern hátt stjórnarskrárbundinn réttur hvers og eins. Það er það ekki. Ef að ríkið myndi hins vegar fara að beita sér fyrir því að takmarka aðgengi að upplýsingum eða skerða og/eða takmarka tjáningarfrelsið á einhvern hátt væri það aðför að stjórnarskránni og þar með grunnstoðum samfélagsins. Ég yrði ég fyrsti maðurinn til þess að mótmæla slíkum aðgerðum af krafti. En það er efni í annan pistil.

Önnur röksemdarfærsla fyrir nafnleysi er að það byggist á hefð í stafrænum samskiptum. Það er mýta. Nickname eða Online handle (notendanafn) voru (og eru enn að því að best veit) hugsuð sem auðkenni notendans á viðkomandi síðu/kerfi. Að baki þeim liggur oftast skráningarform og upplýsingar um notandann sem að vistuð eru í gagnagrunni. Ef að notandinn gerist brotlegur, getur síðu stjórnandi leitað í gagnagrunni eftir upplýsingum um viðkomandi og gripið til viðeigandi ráðstafanna á grundvelli þeirra. Munurinn á slíkum nikkum og t.d. umræðum í athugasemdakerfi á www.eyjan.is er sá að í fyrri tilvikinu eru til skráðar upplýsingar um notandann en í því seinna er nóg að skilja eftir netfang, sem að þarf ekki einu sinni að vera að sé rétt netfang viðkomandi. Hugmyndin sem að liggur að baki er ekki að stuðla að nafnleysi sem einhverskonar normi á samskiptunum, heldur miklu fremur að gefa fólki kost á að skapa sér ímynd og/eða prófíl á viðkomandi síðu. Síður eins og Facebook og MySpace byggja á svipaðri grunnhugmyndafræði en tóku hana skrefinu lengra hvað varðar nútíma samskipti.

Því hefur einnig verið fleygt fram  að nafnleysi gæti átt rétt á sér í þeim tilvikum þar sem að skoðanir viðkomandi gætu dregið dilk á eftir sér, ef að það spyrðist út hver það væri í raun og veru. Ég hef hins vegar ekki ennþá séð sannfærandi dæmi þar sem að þessi fullyrðing gæti átt við. Það er þess utan lögbrot að mismuna fólki eftir pólitískum skoðunum, trúarbrögðum, kynhneigð, litarhætti eða kyni.

Nafnleysi  getur þó (og hefur) hjálpað til við að upplýsa um refsiverða starfsemi, sbr. svokallaðir “whistleblowers”. Slík dæmi þekkjast frá Íslandi eins og í tilviki “litla landsímamannsins” sem og Kaupþingslekanum á vefsíðuna WikiLeaks fyrir ekkert of löngu síðan. Undir slíkum tilvikum fyndist mér rétturinn til nafnleysis ætti að vera lögbundin, ef að það (nafnleysið) getur hjálpað til við að upplýsa um brot sem að varða við lög. Þetta, ásamt heimildarmönnum þeirra er starfa við fjölmiðla, er jafnframt eina jákvæða notkunin sem að ég fæ séð út úr nafnleysi.

Sú ranghugmynd virðist hafa skotið upp kollinum að nafnleysi auki á einhvern hátt gæði umræðna eða stuðli að áhugaverðum og uppbyggjandi skoðanaskiptum. Þó svo að þetta séu allt fullyrðingar sem að líti vel út á pappír, hef ég ekki orðið var við eitt einasta staðfest dæmi þess efnis þar sem að nafnleysi eykur eða stuðlar á einhvern hátt að betra upplýsingaflæði eða lyftir umræðunni á hærra plan. Ef að þið vitið um eitthvað slíkt, þá hvet ég ykkur til að koma þeim á framfæri hérna í athugasemda kerfinu. Þið megið jafnvel gera það undir nafnleynd ef að þið svo kjósið.

Nafnleysi getur aftur á móti verið ágætis leið til þess að fá útrás fyrir einhverskonar innbyggða reiði og ég hugsa að flestir netverjar hafi nýtt sér þann möguleika á einhverjum tímapunkti (þar er  ég engin undantekning). Þannig eru nýmörg dæmin um nafnlausa einstaklinga á netinu, hvurs eina markmið virðist vera að úthúða nafntoguðum og umdeildum opinberum persónum. Það léttir kannski á sálartetri þeirra sem að slíkt gera en persónan sem að skrifin beinast að á erfitt um vik bera hönd fyrir höfuð sér og nei; þetta hefur ekkert með vitræna umræðu eða heilbrigð skoðanaskipti að gera. Þetta heitir einfaldlega að hella úr skálum reiði sinnar og þora ekki að leggja nafn sitt við það.

En það að banna og/eða takmarka nafnleysi á netinu hefur nákvæmlega ekkert að gera með tjáningarfrelsið. Það stendur eftir óskert. Að banna nafnlausar athugasemdir á netinu hefur jafnmikil áhrif á tjáningarfrelsið og að banna rauðhærðu fólki á aldrinum 25 til 27 ára að ganga í skær appelsínugulum stuttbuxum á hverjum sunnudegi í apríl ár hvert á milli klukkan 5 og 7 á morgnana. Það er í besta falli pirrandi.