Tengslanet

Þann 30 október sl. hélt ég stuttan fyrirlestur á framtíðardögum í gamla skólanum mínum, Københavns Erhvervsakademi (KEA).

Fyrirlesturinn gekk í stuttu máli út á hvernig þú startar þínu eigin fyrirtæki og hvaða úrræði og tól þú getur nýtt þér í ferlinu til þes að ná sem mestum árangri og hámarka afköstin.

Ég kom einnig inn á þau verkefni sem að við höfum verið að vinna að sl. ár, hvað er í farvatninu hjá okkur sem stendur og þau störf sem að ég hef fengist við síðan að námi lauk.

Í lokin minntist ég á hvernig hægt er að nýta félagsleg tengslanet til þess að koma sjálfum þér á framfæri og hvað ber að hafa í huga þegar að þú byggir upp ferilskrána þína.

Ég tók fyrirlesturinn upp en hef því miður ekki haft tíma til þess að vinna með hljóðskrána á stafrænu formi ennþá. Vona að það standi til bóta fljótlega.

Fyrir nokkrum vikum spurðist það út að Facebook væri á síðustu stigum með prófanir á nýju notendaviðmóti fyrir tengslanets síðuna vinsælu. Fyrstu myndir af nýja viðmótinu gáfu til kynna að stöðu uppfærslu boxið yrði minna og að nýjum filter yrði bætt við Fréttayfirlitð (e. news feed) efst í vinstra horninu og því breytt umtalsvert. Hins vegar fékkst ekkert upp gefið hvenær umræddar breytingar yrðu settar í framkvæmd, né heldur hvort, og þá hvaða, breytingar þessu til viðbótar stæðu til.

Nú hefur hins vegar lekið á netið 4 síðna skjal frá Facebook þar sem að breytingarnar á notendaviðmótinu eru útlistaðar á mun nákvæmari hátt. með áherslu á auglýsendur sem að hér eftir munu fá aukið vægi á sjálfri síðunni.

Facebook byrjar á að útlista markmið breytinganna: “að einfalda notkunarmöguleika notandans með því að kynna til sögunnar “helstu fréttir” (e. top news) og “nýlegar fréttir” (e. recent activity) strauma.

Orðrétt segir Facebook:

“Facebook is simplifying the user experience on the home page by introducing Top News and Recent Activity streams. Now, when users log on to Facebook for the first time in a while, they will see the most important stories that they missed while they were away. From there, users can navigate to the real-time stream and toggle between both views throughout their sessions. In addition to making it easier for users to view content that is most relevant to them, this change also speeds up the time it takes for the home page to load and makes birthday reminders more prominent.

Ultimately, Facebook believes these changes will increase engagement on the home page by surfacing more relevant stories to users.”

Til þess að draga þetta aðeins saman: Nýja viðmótið mun leggja áherslu á að skipta á milli helstu frétta og yfirlits (e. view) svo að upplifunin megi verða persónulegri. Það mun minnka þann tíma sem að það tekur síðuna að hlaðast inn og mun sennilega minnka stórkostlega bandvíddar kostnað af hálfu Facebook.

Breytingar á fréttayfirlitinu

Facebook útskýrir síðan af meiri nákvæmni í hverju breytingarnar á fréttayfirlitinu eru fólgnar. Það er hægt að líta á það á tvennskonar hátt. Annars vegar stutt yfirferð (e. summary vies) sem að mun sýna helstu fréttirnar og hins vegar rauntíma yfirlit (e. real-time view) sem að sýnir nýlegar fréttir. Fyrri filterinn er nánast yfirfærður beint frá FriendFeed síðunni (sem að Facebook eignaðist fyrr á árinu) og það lítur út fyrir að Facebook muni breyta núverandi frétta yfirliti efst í vinstra horni síðunnar ansi mikið og leggja meiri áherslu á nýja filterinn eins og áður sagði.

Þess utan mun Facebook kynna til sögunnar aftur ógrynni af nýjum upplýsingum í fréttayfirlitnu.

Facebook aftur:

“Facebook has also put information back into the stream that people have asked for, including photo tags, friend acceptances, relationships, Event RSVPs and group memberships. In addition, birthdays are now viewable above the fold.”

Það hefur verið mikið kvartað af notendum síðunnar að þessum upplýsingum hafi verið ýtt til hliðar við síðustu endurhönnun á síðunni svo að þetta er greinilega til marks um að Facebook hlustar á kvartanir og athugasemdir notenda sinna og tekur mark á þeim. Það mættu fleiri vefsetur taka sér þessa strategíu til fyrirmyndar þegar að kemur að því að byggja upp og viðhalda notendahópi sínum.

Virkari auglýsingaþáttaka og aðdáenda síður

Facebook vill meina að fyrirhugaðar breytingar séu rós í hnappgat vörumerkja auglýsenda (e. brand advertisers). Dæmi: Að gerast aðdáandi, svar  við viðburðum og sýndar gjafir (e. virtual gifts) munu birtast í fréttastraumum sem innbyggður notkunarmöguleiki kerfisins, sem að aftur gerir auglýsendum mun auðveldara fyrir að koma vörumerki sínu og hönnun á framfæri í gegnum Facebook notendakerfið. Hægri dálkur síðunnar mun einnig verða strípaður niður, með það að markmiðið að auglýsingar fái aukið vægi á síðunni.

Facebook minnist einnig á áhrif breytinganna á aðdáenda síður, sem að fyrirtækið segir að muni auki fjölda þeirra:

“The opportunity to acquire Fans increases with this new home page design. This is due to several reasons including the migration of Fan stories into the center stream, and the increase in “Suggestions” from one to two connections.”

Facebook hópar fá líka endurhönnun

Samhliða breytingunum sem að ég minntist á hér að ofan munu Facebook hópar líka taka umtalsverðum breytingum.

Hingað til hafa Facebook hópar verið eins konar bastarður af notkunarmöguleikum Facebook og meira litið á þá sem hluta af fortíð síðunnar frá sínum fyrstu árum. Núna stendur hins vegar til að gera þá að órjúfanlegum parti alls tengslanetsins og munu hóparnir t.a.m. fá nýrra og ferskara útlit og fleiri notkunarmöguleika sem að hvoru tveggja mun taka meira mið af aðdáendasíðunum og Facebook prófílum heldur en hingað til hefur þekkst. Hópar munu líka fá sinn eigin vegg og birtast í yfirlitinu ásamt athugasemda möguleika.

Hljómar eins og aðdáendasíður ? Hóparnir eru það þegar að kemur að nýju notkunarmöguleikunum, en Facebook útskýrir munin svona:

“Keep in mind that while Groups and Pages now look the same, they still serve different purposes. Groups are for fostering member-to-member collaboration, while Pages remain the best way to broadcast messages to your fans if you are a business, organization, public figure or other entity.”

Að auki muntu einungis sjá uppfærslur frá hópum í nýja yfirlitinu hjá þér þegar að einhver af vinum þínum hefur póstað einhverju á vegg viðkomandi hóps, sem mótvægi við hvern einasta meðlim sem að hefði aftur getað skapað umtalsverð vandræði, sérstaklega þar eð margir hópanna hlaupa á tugum ef ekki  hunduð þúsunda notenda í fjölda (ímyndaðu þér t.d. að fá hvern einasta vegg póst frá “Við neitum að borga skuldir sem við berum ekki ábyrgð á! (Icesave-málið)” hópnum sem að telur hátt í 40.000 meðlimi). Allt í allt virðist þetta vera breytingar sem að hópana hefur sárlega vantað, en gæti þó skyggt á alla þó möguleika sem að þú hefur á Facebook til þess að skapa umræður eða koma þér og/eða fyrirtækinu þínu á framfæri. Ég vil í þessu samhengi benda á greinina Facebook hópar vs. aðdáendasíður: hver er munurinn þar sem að viðfangsefnið er skýrt örlítið nánar.

Þess má svo til gamans geta að Facebook hefur þegar byrjað að henda út sumum af breytingunum fyrir hópana.

Facebook hefur samt enn sem komið er, ekkert viljað gefa upp um hvenær hinar fyrirhugaðar breytingar muni koma til framkvæmda að fullu, en þar sem að umrætt skjal hefur þegar verið sent til valdra auglýsenda sem að eiga í samstarfi við þá, er líklegt að það verði fljótlega.

Hér er svo skjalið frá Facebook þar sem að breytingarnar eru útlistaðar á mun nákvæmari hátt:

Facebook Document on Homepage Redesign

Harden The F*** Up myndbandið frá CCP fer nú eins og eldur í sinu um síður internetsins og nálgast óðfluga 40.000 80.000 100.000 views á YouTube.

Ég vona að starfsfólk CCP fyrirgefi mér, en ég stóðst ekki mátið og convertaði laginu yfir á .mp3 skrá sem að þið getið sótt hérna á síðunni fyrir iPodinn ykkar, farsímann eða tölvuna.

Lagið má sækja hérna – (Hægrismellið og veljið Save As)

Hver einstasti Íslendingur sem að kominn er til vits og ára veit hvað CCP er og hvað þau gera. Það sem að ég held að færri viti af eru tónlistar- og upptöku hæfileikar þeirra sem að þarna vinna.

Myndbandið hér að neðan er byrjað að ganga eins og eldur í sinu um Facebook og hefur alla möguleika á að verða “hit” á síðum internetsins með smá viral marketing að sjálfsögðu ;)

Sértu aktívur Facebook notandi hefurðu líklegast séð skilaboð sem að hljóma eitthvað á þessa leið:

“WARNING!!* FOR THOSE WHO HAVE ‘FAN CHECK’ IT HAS A VIRUS PLEASE DELETE THE APP IT TAKES 24-48 HOURS TO INFECT EVERYONE ON YOUR FRIENDS LIST PLEASE PASS THIS ON! Go to settings at the top of your profile, scroll to applications and look for ………………………FAN CHECK…remove it by clicking on the ‘X" on the right of the link”

Fan Check er Facebook viðbót sem að gefur sig út fyrir að geta sýnt þér hverjir skoða facebook síðuna þína oftast en virðist í raun og veru vera einn af fjölmörgum vírusum sem að herja á tengslanet síðuna vinsælu. Fyrstu fréttir af vírusnum fóru í umferð fyrir aðeins meira en sólahring síðan og notendur hvattir til þess að ekki aðeins eyða út viðbótinni heldur líka fjarlægja sig frá öllum mynd merkingum sem að kunna að hafa komið með viðbótinni.

Vírusnum hefur verið gerð ágæt skil á bloggum eins og þessu hérna, en ekkert af stóru vírusvarnar fyrirtækjunum hefur hins vegar staðfest að um raunverulegan vírus sé að ræða. Þvert á móti virðast allar staðfestar viðvaranir um vírusinn koma frá bloggsíðum eða frá spömmurunum sjálfum og ef að vel er að gáð, má sjá að Fan Check Virus er orðið með vinsælli leitarniðurstöðum á Google.

Einn af fremstu sérfræðingum Sophos benti hins vegar á það á bloggi sínu að þegar að þú leitar eftir Fan Check vírusnum á Google, þá komi upp listi af síðum sem að innihalda malware og sýkja tölvuna hjá þér. Það lítur því allt út fyrir að einungis sé um að ræða tveggja átta gabb:

Annars vegar viðbót sem að gefur sig út fyrir að geta séð hverjir á vinalistanum þínum skoða síðina þína oftast, sem að er tæknilega ómögulegt að framkvæma sökum persónu skilmála Facebook og allar viðbætur sem að segja annað ljúga, og hins vegar síður sem að gefa sig út fyrir að bjóða lausn á vandamálinu þegar að þær í raun sýkja tölvuna þína.

Í öllu falli ættuð þið að hafa eftirfarandi í huga: Haldið ykkur frá Fan Check viðbótinni og öllum öðrum viðbótum sem að gefa sig út fyrir að geta trakkað heimsóknir á Facebook síðuna ykkar og ekki undir neinum kringumstæðum leita eftir “Fan Check Virus” á leitarvélunum þar sem að viðkomandi síður eru í flestum tilvikum gabb / svindl síður.

Fjölmiðlar vestanhafs hafa fjallað mikið um ræðu Barack Obama til Bandarískra skólabarna sem að hann hélt í dag.

Obama tilkynnti fyrir nokkrum vikum að hann myndi flytja ávarp til bandarískra skólabarna og voru skólayfirvöld hvött til þess að sýna ræðuna beint í skólum. Mikil umræða skapaðist í kjölfarið um hvort að réttlætanlegt væri að menntastofnanir tækju beinan þátt í innanríkis pólitík á þennan hátt, en talsmenn hvíta hússins bentu á móti á að ræðan væri ekki um stefnumál forsetans í menntamálum, heldur frekar ávarp og hugleiðingar sem að ættu erindi til skólabarna um gjörvöll Bandaríkin.

Sandra Abrevaya:

“This isn’t a policy speech,” said Sandra Abrevaya, a spokeswoman for the Department of Education. “It’s designed to encourage kids to stay in school. The choice on whether to show the speech to students is entirely in the hands of each school. This is absolutely voluntary.”

Til þess að bregðast við gagnrýni og gefa skólayfirvöldum betri yfirsýn yfir ræðu forsetans, birti hvíta húsið transcript af ræðunni á heimasíðu sinni. Ákvörðunin kemur í sjálfu sér ekki á óvart þar sem að heimasíða hvíta hússins býður upp bein samskipti án aðkomu fjölmiðla.

Neðst í þessari færslu er svo að finna ræðu forsetans í heild sinni, þökk sé Scribd.com

Ég, ásamt fleirum,  hjó þó sérstaklega eftir því að ræðunni ber Obama mikið lof á stofnedur Twitter, Facebook og Google og segir þá frumkvöðla sem að börn ættu að taka sér til fyrirmyndar:

“The story of America isn’t about people who quit when things got tough…It’s the story of students who sat where you sit 250 years ago, and went on to wage a revolution and found this nation. Students who sat where you sit 75 years ago who overcame a Depression and won a world war; who fought for civil rights and put a man on the moon. Students who sat where you sit 20 years ago who founded Google, Twitter and Facebook and changed the way we communicate with each other.”

En á meðan að Sergey Brin, Larry Page, Mark Zuckerberg, Biz Stone og Ev Williams eru hylltir sem frumkvöðlar nýrrar kynslóðar, er að finna ansi beitta sneið á Microsoft vs. Apple í nótum við ræðuna:

“Students are encouraged to invent the “next iPhone” and not to “spend every waking hour in front of the TV or with that Xbox”

Ouch.

Hér er svo ræða forsetans:

President Obama’s Address to American Schoolchildren, 8 September 2009

Fyrir rúmlega 11 árum eignaðist ég minn fyrsta farsíma; sá var af gerðinni Ericsson A1018 ef að ég man rétt (þetta var áður en að Sony og Ericsson sameinuðu farsíma framleiðslu línurnar hjá sér árið 2001). Meðal helstu eiginleika hans var loftnet sem að þú gast skrúfað af og á eftir hentugleikum auk 10 hringitóna sem að komu með símanum (þar sem að stefið úr Stjána Bláa gnæfði yfir hina í vinsældum).

Þetta var jú fyrir tíma myndavélasíma, Facebook, Twitter, WAP, MMS, tölvupósts í farsímum og GPS. Síminn minnti einna helst á talstöð og þyngdin var eftir því. Ég  fékk auk þess ófáar háðsglósurnar á þessum árum og var margoft spurður hvers vegna í ósköpunum ég þyrfti á svona apparati að halda; Hver ætti svo sem að vilja ná í mann hvenær sem væri og hvað í ósköpunum svona farsíma apparat hefði framyfir gömlu góðu heimasímanna. Needless to say þá er ég ekki spurður að þessu í dag.

Á þessum 11 árum sem að síðan eru liðin, hefur mikið vatn runnið til sjávar í framleiðslu, hönnun og notkunarmöguleikum. Sem betur fer kannski. Farsímar í dag eru ekki aðeins fyrirferðarminni, öruggari og þægilegri í notkun heldur hafa þeir þróast í margmiðlunartæki (e. multimedia device) sem að gera þér kleift að halda utan um öll þín daglegu samskipti, upplýsingar og afþreygingarefni¹. Og þróunin stoppar ekki þar. 3G, qwerty lyklaborð, snertiskjáir, myndvarpar og gps staðsetningartæki eru aðeins örfá dæmi um tækninýjungar sem að eru að slíta barnskónum eða handan við sjóndeildar hringinn.

Sjálfur hef ég átt ógrynnin öll af farsímum í gegnum tíðina; svo marga reyndar að ég hef ekki tölu á þeim lengur. Sá nýjasti í röðinni er Sony Ericsson w995 sem að leysir þar með af Nokia E66 símann minn.

Ég ákvað af þessu tilefni að taka saman lista yfir 10 forrit og vefþjónustur fyrir farsíma sem að eru vel þess virði að skoða nánar. Nánari upplýsingar er að finna á síðunum sjálfum.

1. ZYB. ZYB er vefþjónusta og farsíma forrit sem að gerir þér klefit að vista alla tengiliði úr símaskránni þinni á netinu og þar með að hafa aðgang að upplýsingunum hvar og hvenær sem er. Þú getur líka séð allar nýjustu Facebook stöðu uppfærslurnar og hvar aðrir ZYB notendur eru staðsettir á korti.
2. Tiny Twitter. Fyrir ykkur sem að notið Twitter mikið er hér komið lítið forrit sem að keyrir á flestum tegundum farsíma og gerir ykkur kleift að uppfæra Twitter stöðuna hjá ykkur fljótt og örugglega.
3. YouTube Mobile Application. Forrit til þess að sækja og horfa á myndbönd frá YouTube myndbands hýsingar síðunni.
4. Google Mail. Forrit til þess auðvelda aðgengi að Google tölvupóst þjónustunni. Býður upp á samtals yfirsýn til þess að lesa tölvupósta betur á minni skjám, spam filterar sjá einungis mikilvæg skilaboð on the go, yfirsýn yfir vistaða tölvupósta (drafts) og viðhengi.
5. Goosync.com. Forrit til þess að synca Google Calendar við farsímann þinn. Auðveldar til muna daglega skipulagningu ef að þú notar Google Calendar til þess að halda utan um fundi, mannamót, verkefnavinnu o.s.fr.
6. Zannel.com. Síða sem að býður notendum upp á að uploada ljósmyndum, myndböndum og tónlist og senda á Twitter, Facebook, MySpace, Flickr eða á Wordpress og Blogger blogg þjónusturnar.
7. Facebook Mobile. Forrit sem að auðveldar þér til muna að uppfæra Facebook stöðu uppfærslur í gegnum farsímann. Forritið býður m.a. upp á að svara skilaboðum, öðrum stöðu uppfærslum og skrifa á veggi hjá fólki á vinalistanum þínum. Að auki geturðu tekið ljósmyndir á símann þinn og uploadað á Facebook síðuna þína.
8. Free Conference Calls. Þetta forrit gerir nákvæmlega það sem að nafnið gefur til kynna; það gefur notendum möguleika á að hringja ókeypis ráðstefnu símtöl í gegnum Facebook síðuna. Þessi símtöl er hægt að hringja hvar svo sem að þú hefur aðgang að internetinu í gegnum farsímann þinn. Auðvelfar til muna verkefnavinnu í hópnum hjá þér t.a.m. í fjarnámi eða ef að þú ert að leitast eftir ódýrari leiðum til þess að skipuleggja fjarfundi.
9. LiteFeeds.com. Forrit fyrir farsímann þinn sem að syncar og les RSS feedin þín við sambærilegar netþjónustusíður.
10. Mobiseer.com. Síða sem að heldur yfirlit yfir vefsíður sem að keyra vel á farsímum, merktu þær fyrir seinni tíma notkun og byggðu upp þína eigin vefsíðu með öllum uppáhalds linkunum þínum fyrir auðveldara aðgengi. Með bestu bookmark þjónustum fyrir farsíma sem að finnast á markaðinum í dag.

¹· Með afþreygingarefni á ég við ljósmyndir, kvikmyndir, tónlist og flest allt það efni sem að hægt er að vista á stafrænu formi.

Ég veit ekki alveg hvernig ég á að útskýra hugtakið “flashmob”. Samkvæmt Wikipedia alfræðiritinu er um að ræða hóp af fólki sem að kemur saman með litlum sem engum fyrirvara á fjölförnum stað til þess að fremja gjörning / viðburð af einhverju tagi í mjög skamman tíma og hverfur jafn snögglega og hann kom. Hugtakið er yfirleitt notað um hópa sem að eru skipulagðir eftir “óhefðbundnari” samskiptaleiðum, líkt á sms skilaboðum, félagslegum tengslanetum eða viral tölvupóstum, en ekki um viðburði sem að eru skipulagðir af almannatenglum, fyrirtækjum eða sem PR stönt. Ég hugsa að “skyndimúgur” eða “skyndihópur” væri ágætis þýðing á hugtakinu (þar eð mob vísar í þessu tilviki til múgs eða múgæsingar).

Með tilkomu miðla eins og YouTube, Facebook og Twitter hefur að auki reynst mun auðveldara að koma efninu á framfæri og að sama skapi að skipuleggja slíka viðburði.

Persónulega þá dýrka ég hugmyndina. Það að brjóta upp hið félagslega norm í margmenni á þennan hátt ber ekki aðeins vott um öðruvísi nálgun á félagslega hegðun, heldur  sannar að það er hægt að framkvæma gjörninga af þessu tagi með lítilli fyrirhöfn og á tiltölulega skömmum tíma. Plús þetta er frábær leið til þess að kynnast nýju fólki og lífgar upp hversdagsleikann ef ekkert annað.

Ég hef einu sinni tekið þátt í “skyndimúg” af þessu tagi, en það var “Copenhagen Freeze” á aðal járnbrautarstöðinni í Kaupmannahöfn þann fyrsta apríl 2008. Þess má geta að sá viðburður var eingöngu skipulagður í gegnum Facebook og hópurinn hittist ca. 15 min. áður til þess að synca úrin svo að allir myndu nú “frjósa” á sama tíma.

Ef vel er að gáð má sjá glitta í mig ca. á min. 3:36 (ef að þið eruð að velta því fyrir ykkur hvað verið er að segja í hátalakerfinu þá er einfaldlega verið að tilkynna að það sé stór hópur af fólki frosið í tíma en að viðskiptavinir þurfi ekki að hafa neinar áhyggjur).

Nokkrum vikum síðar var leikurinn endurtekinn á Strikinu í Kaupmannahöfn. Ég komst því miður ekki  með í það skiptið.

Freeze conceptið hefur þó verið útfært á mun betri hátt. T.a.m. á Grand Central Station í New York:

og í París:

Hugmyndin um “skyndimúg” (og ég óska hér með eftir betra orði yfir hugtakið flash mob) hefur líka verið tekin skrefinu lengra og heilu dansrútínurnar, kóríugrafaðar, skipulagðar og framkvæmdar á nokkrum min. og síðan hverfur hópurinn jafn snögglega og hann kom saman. Ég sting upp á að þetta verði hér með kallað “dansmúgur” á ástkæra ylhýra.

Nýlega voru t.a.m. 40 ár síðan að hljómsveitin The Who spiluðu lög úr söngleiknum Tommy á Woodstock tónlistarhátíðinni 1969. Af því tilefni tók þessi “dansmúgur” lagið “Pinball Wizard” á torgi í San Fransisco:

Þann 8. júlí sl. kom saman “dansmúgur” í Stokkhólmi til þess að heiðra minningu Michael Jackson. Leikurinn var svo endurtekinn seinna um kvöldið:

Ég veit ekki með ykkur en mér finnst tilhugsunin um stóran hóp af fólki sem að snögglega brýst út í dansi við dúndrandi rokk/dans tónlist alveg einstaklega heillandi. Ég veit ekki til þess að þetta hafi verið gert á Íslandi en það væri awesome að sjá þetta gert t.d. á lækjartorgi eða á Austurvelli. Það myndi svo auka enn frekar á áhrifamáttinn ef að þetta væri t.d. gert á sama tíma og ríkisstjórnin og/eða alþingismenn væru að koma út af fundi.

Tilkoma tengslaneta eins og Facebook og Twitter hefur ekki aðeins gjörbreytt umgjörðinni í kringum það hvernig að við eigum samskipti okkar á milli og deilum efni; Þau hafa einnig breytt því hvernig tölvuþrjótar vinna og aðhafast. Eitt besta dæmið um þessa þróun eru vírusar, svindl síður og önnur óværa sem að berst á milli fólks í gegnum Facebook, Twitter og MSN spjall forritið.

Vírusarnir geta verið allt frá linkum inn á vefsíður sem að koma fyrir ýmiskonar óværu í tölvunni hjá þér, vefsíður sem að kópera útlit og stíl þekktustu tenglsanetanna til þess að komast yfir notendanöfn og aðgangsorð og/eða vefsíður sem að bjóða þjónustu fyrir viðkomandi tengslanet og/eða spjallforrit undir fölsku yfirskini. Óværan dreifir sér oftast með því að senda  út spam skilaboð á alla á vinalistanum þínum í formi falksra skilaboða sem að oftast vísa inn á vefsíður þar sem að óværan er hýst. Markmiðið er yfirleitt að valda eins miklum skaða og/eða usla og frekast er unnt, jafnframt því að komast yfir sem mest magn persónu upplýsinga. Til eru aðrar og vægari útgáfur sem að hafa það að markmiði að auglýsa “nytjavörur” af öllum stærðum og gerðum svo sem megrunarpillur, stinningarlyf, klámsíður og svo þar fram eftir götunum. Oftast er um að ræða löglegar vörur, en eru siðferðislega á afar gráu svæði.

Dæmi um slíka vírusa og óværu er t.d. StalkDaily ormurinn sem að fór eins og eldur í sinu á Twitter fyrir um 3 mánuðum ásamt Juste svindl síðunni (sem að líka breiddist út á fleiri tengslanet) og mickeyy orminum sem að ásótti Twitter notendur oftar en einu sinni, Goldbase.be vírusinn bitnaði harkalega á Facebook notendum og það gerðu líka Areps.at, FBAction.net, FBStarter.com, Ligromind, Junfunrun og Bulitre ásamt ógrynni af svindl síðum, varasömum boðslyklum og Twitter trends svindlum. MSN vírusar eru af svipuðum meiði en slíkir vírusar geta þó verið enn skæðari en þeir sem að herja á tengslanetin. Á meðan að hægt er að verjast tengslanets óværu með að því að hunsa skilaboðin og herða öryggisstillingarnar í vöfrunum, geta MSN breytt úr sér í gegnum vinalistann hjá þér, án þess að viðkomandi verði einu sinni var við það. Dæmi um slíkt geta verið vírusar sem að senda út sýktar skrár í gegnum MSN og breiða sér þannig út framhjá internet stillingum og öryggis síum. Þau dæmi sem að ég hef nefnt hérna eru þó bara toppurinn á mun mun stærri ísjaka og það eru ekki einvörðungu Facebook og Twitter tengslanetin eða MSN / Windows Live Messenger spjallforritið sem að verða fyrir slíkum árásum.

En hvað er hægt að gera til þess að sporna við þessum vírusum ? og hversu mikil ógn stafar raunverulega af óværum sem að herja á tengslanetin og spjallforritin ? Fyrir það fyrsta, þá ættirðu að breyta aðgangsorðinu þínu á Facebook, Twitter eða MSN (eftir því hvert þessara neta / forrita hefur verið að senda út á vinalistann þinn), því næst skaltu skanna tölvuna eftir vírusum og trójuhestum og hreinsa út það sem að finnst. Sértu í vafa um hvernig eigi að gera það, þá fáðu einhvern þér til aðstoðar eða farðu með tölvuna til fagaðila sem að getur veitt þér aðstoð við að hreinsa hana. Mundu að gera afrit af öllum skjölum og stillingum sem að þú vilt geyma. Loks skaltu fara yfir öll notendanöfn og aðgangsorð sem að þú ert með fyrir tölvupóstþjónustur eins og Gmail, Hotmail og Yahoo og internet heimabankann þinn. Ef að þú hefur verið að nota sama notendanafn og aðgangsorð á einhverjum þessara staða mæli ég með að þú breytir því eins fljótt og þú getur. Það eru nefninlega ágætis líkur á að óværan hafi komið sér þægilega fyrir í kerfisstillingunum á tölvunni þinni og dundi sér í mestu makindum við að skrá niður allar þær persónuupplýsingar, notendanöfn og aðgangsorð sem að þú kannt að geyma, og sendi upplýsingarnar samviskusamlega til eigenda sinna.

Það eru til ókeypis vírusvarnir og open source vírusvarnir, en þú hefur enga tryggingu fyrir því að þær nái að grípa alla þá óværu sem að berst í tölvuna þína og í gegnum netið. Þú getur aukið á öryggið með því að setja upp spyware removal forrit sem að ver tölvuna enn frekar, ásamt því að nýta online vírus forrit til þess að skanna tölvuna þína með reglulegu millibili.

Ógnin er vissulega til staðar og því fleiri tengslanet sem að skjóta upp kollinum, því meira af upplýsingum er hægt að komast yfir. það sem af er þessu ári hafa slíkar árásir aukist um 36% miðað við sama tíma í fyrra, og ef að tölur yfir fjölda árása eru bornar saman á milli ára má sjá aukningu um lítil 240% samkvæmt nýjustu tölum. Í þessum tölum er þó ekki talað um allan þann fjölda árása sem að fjármálastofnanir og opinberar stofnanir verða fyrir á ári hverju; stofnanir sem að geyma óheyrilegt magn viðkvæmra persónu upplýsinga nota bene. Árásir á greiðsluþjónustur á netinu tróna samt á toppnum yfir aukin fjölda árása með 285% aukingu í fjölda árása á milli ára. Samkvæmt sömu mælingum eiga 46% allra árása eiga sér stað á Bandaríkin, 4,7% á Kanada, 4,5% á Rússland og 4% á Frakkland. Sérstaka athygli vekur að fast á hæla Frakklands kemur Danmörk með um 4% allra árása. Hin Norðurlöndin mælast innan fráviksmarka. Ég fann ekki tölur um fjölda árása á Ísland við vinnslu þessarar greinar.

En hver skyldi vera einfaldasta, áhrifamesta og ódýrasta leiðin til þess að koma í veg fyrir að þú verðir fyrir Facebook, Twitter og MSN óværum ?

Svar: Ekki smella á linka inn á síður sem að þú kannast ekki við og treystir ekki.

Fyrir einhverju síðan fékk ég þá hugmynd að búa til skjáborðsmynd sem að líka gæti verið auglýsing fyrir Facebook.  Eftir nokkra leit þá rakst ég á kennsluefni sem að tók á þáttum eins og typography og visual effects og hvernig þessir tveir þættir vinna saman.  Það sem að vissi ekki hins vegar er hversu langan tíma það tekur að vinna með þessa þætti ef að þú hefur ekki gert það áður.  En eftir um mánaðar vinnu og fleiri hundruð lítra af kaffi tókst það loksins.

Þessa mynd ásamt fleiri verkum má finna undir liknum “verkefni” efst á síðunni.  Bein slóð á síðuna er: http://blog.hnefill.com/verkefni/